Authority or example?

Ostatnio sporo było o gramatyce. Tym razem „na tapetę” trafi angielskie wieloznaczne słowo „authority”. Bazując jedynie na pisowni tego wyrazu, polski czytelnik automatycznie kojarzy go z polskim wyrazem „autorytet” i w dużej mierze ma rację. W języku angielskim słowo to ma jednak szerszy zakres znaczeń.

Jak czytamy w „Słowniku języka polskiego” pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, autorytet to „ogólnie uznana czyjaś powaga, wpływ, znaczenie”. Po pierwsze zatem mówi się tu o pojęciu niejako abstrakcyjnym czy cesze charakterystycznej. Stąd można „cieszyć się” autorytetem. Można go „mieć”. Prof. Szymczak podkreśla też drugie znaczenie tego słowa w języku polskim. Autorytet to bowiem także: „człowiek, instytucja, doktryna, pismo itp. cieszące się w jakiejś dziedzinie lub w opinii pewnych ludzi szczególnym uznaniem, poważaniem”. Stąd można być dla kogoś autorytetem w danej dziedzinie. I zdaje się, że to drugie znaczenie słowa „autorytet” jest bardziej powszechne.

„Authority” należy do jednego z tysiąca najbardziej popularnych słów w angielskim języku pisanym, o czym można się dowiedzieć np. z publikacji Wydawnictwa Longman, pt. „Słownik Współczesnego Języka Angielskiego” („Longman Dictionary Of Contemporary English”). A jednak, zaskakująco, dla Polaków dopiero piąte z podanych znaczeń tego słowa częściowo potwierdza sposób, w jaki my je najczęściej rozumiemy, tzn. autorytet jako „ekspert w jakiejś dziedzinie, ktoś, kto wie wiele na jakiś temat i kogo wiedza oraz opinie są wielce szanowane”. Stąd np. zdanie: „He’s an authority on Polish literature” przetłumaczyć można: „On jest autorytetem w dziedzinie literatury polskiej”.

Na pierwszym miejscu znalazło się rozumienie słowa „authority” jako władzy („power”), wynikającej np. z pozycji zawodowej lub ze względu na to, że ludzie szanują czyjąś wiedzę i doświadczenie („the power you have because of your official position or because people respect your knowledge and experience”). Jak podaje „Longman Dictionary of English Language and Culture”, pierwsze znaczenie słowa „authority” to (stanowisko, które daje komuś) zdolność, władzę czy prawo do kontroli i dowodzenia („(a position that gives someone) the ability, power, or right to control and command”). „Oxford Wordpower” określa to znaczenie jako władzę i prawo do wydawania rozkazów oraz zmuszania do posłuszeństwa i wymienia to znaczenie na drugim miejscu („the power and right to give orders and make others obey”). Wśród podanych przykładów na zilustrowanie tego znajdujemy np. zdanie: „Children often begin to question their parents’ authority at a very early age” — („Dzieci często zaczynają kwestionować autorytet swoich rodziców w bardzo młodym wieku”.)

Wspomniane słowniki mówią też, m.in. o częstym stosowaniu tego określenia w liczbie mnogiej w znaczeniu władze, zarząd „the authorities”, a więc ludzie bądź organizacje, które sprawują nadzór nad poszczególnym krajem lub terenem („the people or organizations that are in charge of a particular country or area”). I stąd np. zdanie: „British police are cooperating with the Malaysian authorities” możemy przetłumaczyć: „Brytyjska policja wpółpracuje z władzami malezyjskimi”. Można też użyć słowo „authority” w liczbie pojedynczej w podobnym znaczeniu i stąd możemy mówić np. o „the local education authority czy the health authority”. W języku angielskim słowo „authority” używane jest też jako oficjalne pozwolenie na zrobienie czegoś („official permission to do something”), np.: „The police have the authority to question people” („Policja ma prawo do przesłuchiwania ludzi”).

Szczególnie wiele cennych informacji o możliwych kolokacjach ze słowem „authority” znaleźć można w oksfordzkim słowniku kolokacji („Oxford Collocations Dictionary for students of English”). Jest to obowiązkowa lektura dla autentycznie zainteresowanych językiem angielskim. Z racji jednak tego, że wszystkie wytłumaczenia, jak i przykłady są w języku angielskim polecam ten słownik osobom, które osiągnęły przynajmniej średniozaawansowany poziom tego języka. To kopalnia informacji np. o tym, jaki przymiotnik lub czasownik możemy zastosować z danym rzeczownikiem.

Pamiętajmy równocześnie, że zarówno w języku polskim, jak i angielskim autorytet to nie to samo, co wzór lub wzorzec do naśladowania. Jest to słowo bliskoznaczne, ale w obydwu językach ma swoje osobne kolokacje. Stąd np. cytujemy autorytet („we cite an authority”), ale ktoś daje komuś innemu dobry przykład („somebody sets a good example to somebody else”) lub jest świetnym przykładem/wzorcem jak coś robić („somebody is a great example of how to do something”), a my naśladujemy czyjś przykład/wzór („we follow somebody’s example”).

Materiały pomocnicze:

„Słownik języka polskiego pod redakcją naukową” prof. dr Mieczysława Szymczaka, Tom I i III, PWN Warszawa 1978
„Słownik frazeologiczny języka polskiego A/P oraz R/Ż”, Stanisław Skorupka, Wiedza Powszechna, Warszawa 1985
„Longman Dictionary Of Contemporary English, Third Edition”, Longman, 1995
„Longman Dictionary of English Language and Culture”, Longman, 1992
„Oxford Wordpower Słownik angielsko-polski z indeksem polsko-angielskim” pod redakcją Janet Phillips, Oxford University Press 1998
„LONGMAN Słownik podręczny angielsko-polski — polsko-angielski”, Jacek Fisiak Arleta Adamska-Sałaciak, Mariusz Idzikowski, Michał Jankowski, PEARSON Longman2009
„OXFORD Collocations Dictionary for students of English”, Oxford University Press 2002

Admin
Create content
Logowanie
Nawigacja
Markdown filter tips
## Header 2 ##
### Header 3 ###
#### Header 4 ####
##### Header 5 #####
(Hashes on right are optional)

Link [Drupal](http://drupal.org)

Inline markup like _italics_,
 **bold**, and `code()`.

> Blockquote. Like email replies
>> And, they can be nested

* Bullet lists are easy too
- Another one
+ Another one

1. A numbered list
2. Which is numbered
3. With periods and a space

And now some code:
    // Code is indented text
    is_easy() to_remember();