Podejmij trud wolności!

„Świat nigdy nie znalazł dobrej definicji dla słowa wolność” – słowa te, wypowiedziane przez Abrahama Lincolna, świadczyć mogą o tym, jak ważnym i złożonym problemem filozoficznym jest owa wolność. Stąd też wielość koncepcji jej dotyczących.

Człowiek ma naturalną potrzebę dążenia do wolności: „Wolności pragnę ponad wszystko” pisał L. Staff, a Chłopcy z Placu Broni śpiewali: Wolność kocham i rozumiem/ Wolności oddać nie umiem, nie leży ona bowiem w okolicznościach zewnętrznych – wolność nosi się w sercu, to stan ducha, dlatego prawdą jest, że „Można być wolnym, nosząc kajdany” (Soren Kierkegaard).

Wolność oznacza brak przymusu, sytuację, w której możemy dokonywać wyborów spośród wszystkich dostępnych opcji. Najogólniej: wolność to możliwość wyboru. Człowiek wolny jest przeciwieństwem niewolnika. Wolność może oznaczać brak osobistego zniewolenia, brak ograniczeń ze strony władz i innych jednostek a także zwyczajów społecznych i warunków naturalnych, swobodę w najróżniejszych dziedzinach życia społecznego, np.: wolność myśli, sumienia, wyznania, wolność przekonań, opinii i ich wyrażania czy uczestnictwa w życiu publicznym. W tym znaczeniu wolnością cieszy się jednostka, która nie podlega kontroli ze strony państwa, jeśli tylko nie narusza obowiązujących praw.

„Wolności nie można tylko posiadać, nie można jej zużywać. Trzeba ją stale zdobywać i tworzyć przez prawdę” (Jan Paweł II). Pojęcie wolności, rozumianej jako niczym nie ograniczona samowola, jest jej wypaczeniem. Już Tacyt powiedział: „Tylko głupcy (powiedziałabym raczej: nieświadomi) nazywają samowolę wolnością”. Wolność jest bowiem przeciwieństwem ignorancji i ulegania namiętnościom. Wolny jest tylko ten człowiek, który kierując się prawdziwą wiedzą i własnym rozumem, może realizować cele, postrzegane za pożądane dla siebie. „Jesteśmy tym wolniejsi, im bardziej działamy z inspiracji rozsądku, a tym bardziej zniewoleni, im więcej pozwalamy sobą rządzić namiętnościom” (G. W. Leibniz). Jesteśmy wolni wobec dobra i zła. Zło oznacza chorobę wolności. Jak pisał L. Kołakowski, nie ma wolności nieograniczonej – taka wolność jest pojęciowo niemożliwa. Wolność absolutna stwarza możliwość zapanowania chaosu, anarchii. Za B. Skargą: „samo nasze bycie domaga się kompromisu między wolnością moją i innych, a zatem wzajemnego się ograniczania”.

Pojęcie wolności wiąże się ze świadomością, z pojęciem prawdy i odpowiedzialności oraz miłości. „W dzisiejszym świecie nie wolność jest problemem. Wolność już jest. Pozostało pytanie: co zrobić z wolnością?” (ks. J. Tischner). Jak nauczyć się przyjmowania daru wolności jako zadania, które ma służyć dorastaniu do pełni bycia człowiekiem – człowiekiem przez wielkie „C”? To pytanie ważne także z punktu widzenia pedagoga, który, jak głoszą postmodernistyczne teorie wychowawcze, jest oprawcą ograniczającym przyrodzoną wolność dziecka (Czy przypadkiem takie poglądy nie doprowadziły do tego, że dziś wielu pedagogów staje się bezradnymi, nie ma pojęcia, jak postępować z wychowankami, że dostrzega się brak autorytetów, także autorytetu nauczyciela?). Może warto, by nauczyciele pamiętali: „Wolność nie włazi w człowieka po przeczytaniu książek. Wolność przychodzi po spotkaniu drugiego wolnego człowieka. Kiedy niewolnik spotka człowieka wolnego albo go za tę jego wolność znienawidzi, albo sam staje się wolny” (ks. J. Tischner). Nikt nie może drugiemu dać tego, czego sam nie posiada. Stąd apel: Nie jesteś pluszakiem, aby być wolnym musisz nauczyć się wybierać (ad. 7 zasad dla pedagoga – Wojciech Poznaniak) – o wolność trzeba walczyć, ale pamiętaj: jest jak lot z odpowiedzialności (oznacza ponoszenie konsekwencji swej wolności)! Wolność nie zawsze musi oznaczać robienie czegoś, niekiedy polega na negacji (wolność jako zdolność do samodyscypliny). Wolności nie da się wyrazić słowami. Dostrzega się ją (podobnie jak np. prawdę) jako skutek przyjęcia określonej postawy. To z kolei wiąże się z potrzebą rozumienia, (samo)świadomości, wyjścia z lunatycznego marszu tłumu i umiejętności słuchania, z przebudzeniem! Wolność jest więc trudem wielkości. Kto jeszcze chce podejmować ten trud?

Komentarze: 2 / Skomentuj wpis

Bardzo słuszna krytyka postmodernizmu, który odwraca wszystko do góry nogami! Aż się ciepło na sercu zrobiło, jak czytałem ten fragment...

SWIETNE!

Please register or login to post a comment.
Admin
Create content
Logowanie
Nawigacja
Markdown filter tips
## Header 2 ##
### Header 3 ###
#### Header 4 ####
##### Header 5 #####
(Hashes on right are optional)

Link [Drupal](http://drupal.org)

Inline markup like _italics_,
 **bold**, and `code()`.

> Blockquote. Like email replies
>> And, they can be nested

* Bullet lists are easy too
- Another one
+ Another one

1. A numbered list
2. Which is numbered
3. With periods and a space

And now some code:
    // Code is indented text
    is_easy() to_remember();